وبلاگ مرجع و جامع علوم ازمایشگاهی

با کاهش قدرت سیستم دفاعی٬ به مرور زمان بدن آمادهٴ ابتلا به عفونتها و سرطانهایی می شود که به طور معمول در مردم عادی دیده نمی شوند ، این بیماریها بصورت بیماریهای ریوی ، اسهالهای شدید و مزمن ،‌ تبهای طولانی ، کاهش وزن ،‌ اختلالات شخصیتی ،‌ بیماریهای مغزی و پوستی خود را نشان می دهند که درنهایت منجر به مرگ فرد مبتلا خواهد شد..علائم بیماری چگونه تظاهر می کنند؟تظاهرات بالینی در افراد آلوده به اچ‌آی‌وی می تواند بسیار متفاوت باشد۱-از یک حالت کاملا نرمال تا۲-یافته های غیرطبیعی کاملا غیر اختصاصی (همچون تب یا اسهال یا کاهش وزن که در بسیاری بیماریهای دیگر هم مشاهده میشود و تشخیصی نیستند)۳-یا یافته های غیرطبیعی کاملا اختصاصی اچ‌آی‌وی همانند:Hairy leukoplakia of the tongueDisseminated Kaposi sarcomaCutaneaus bacillary angiomatosis.که سه بیماری بالا  تنها برای اطلاع عمومی ذکر شده است چرا که بسیاری از بازدیدکنندگان سایت تمایل دارند  بدنبال علایم اختصاصی ایدز باشند اما توجه داشته باشید که تشخیص چنین یافته هایی نیازمند معاینه پزشک و انجام کارهای پاراکلینیک میباشد  و گاها در مراحل پیشرفته آلودگی با اچ‌آی‌وی تظاهر می یابند و در مراحل اولیه آلودگی، هیچ یافته اختصاصی وجود ندارد و  ذکر این موارد تنها برای ارضاء حس کنجکاوی افراد پرسشگر ذکر شده است!...بطور کلی، مراحل آلودگی با HIV به ۴ مرحله تقسیم می‌شود:۱ – عفونت اولیه۲ – مرحله بدون علامت بالینی۳ – مرحله علامتدار عفونت با HIV۴ –  پیشروی از HIV تا AIDS. . ..  تشخیص قطعی آلودگی با HIV صرفاً با اتکا بر علایم و نشانه های بالینی امکانپذیر نیست و تنها راهی که قطعاً مشخص میکند فردی به HIV آلوده شده است یا نه، انجام تست مخصوصHIV است...علائم آلودگی با HIV بسیار پیچیده است و دارای مراحل چندی است که الزاماً همه آنها در افراد آلوده مشاهده نمی شود.این مراحل عبارتند از:..مرحله عفونت اولیه HIV : (مرحله اول)این مرحله چند هفته طول می‌کشد و معمولاً با یک حالت شبیه سرماخوردگی که بلافاصله بعد از عفونت رخ می‌هد همراه است این حالت شبیه سرماخوردگی گاهی اوقات تحت عنوان حالت seroconversion  یاد می‌شود. (علائمی نظیر تب، گلودرد، بزرگی غدد لنفاوی، درد مفاصل و عضلات ، سر درد، ضعف و بی حالی، بی اشتهایی ، تهوع و استفراغ، کاهش وزن، اسهال و گاهی دانه های جلدی و یا تظاهرات عصبی)در حدود ۲۰% موارد علائم به گونه‌ای است که فرد به پزشک مراجعه می‌کند ولی معمولاً تشخیص داده نمی‌شود و حتی اگر تست HIV آنتی بادی در این موقع انجام شود ممکن است هنوز مثبت نباشد.طی این مرحله مقدار زیادی HIV در خون محیطی فرد وجود دارد و سیستم ایمنی با تولید پادتن ها (آنتی بادی ها)، و لنفوسیتهای سلول کش (لنفوسیتهای سیتوتوکسیک) شروع به پاسخ در برابر ویروس می‌کنند.از هنگام ورود ویروس ایدز تا مثبت شدن نتیجه آزمایشگاهی که نشانگر آلودگی فرد است حدود ۲ تا ۱۲ هفته و گاهی تا ۶ ماه طول می کشد....مرحله بدون علامت بالینی (مرحله دوم)این مرحله بطور متوسط ۱۰ سال طول می‌کشد و همانطور که از نام این مرحله پیدا است، خالی از هر علامتی است هرچند ممکن است غدد متورم لنفاوی هم وجود داشته باشند (لنفادنوپاتی). سطح HIV در خون محیطی به سطح بسیار پائینی کاهش می‌یابد ولی بیماری همچنان مسری است و آنتی بادی HIVدر خون قابل ارزیابی است.تحقیقات اخیر نشان داده است که HIV طی این مرحله غیر فعال نیست و در غدد لنفاوی بسیار فعال است.تعداد زیادی از سلولهای T- helper آلوده شده و می‌میرند و ویروس فراوانی تولید می‌شود.تست آزمایشگاهی جدیدی وجود دارد که مقدار ناچیز HIV که از غدد لنفاوی آزاد می‌شود را اندازه می‌گیرد این تست HIV-RNA را اندازه می‌گیرد (RNA ماده ژنتیکی HIV می‌باشد) این تست را تست بارگیری ویروس(viral load test) می‌گویند که نقش بسیار مهمی در درمان آلودگی با HIV دارد....مرحله علامتدار عفونت HIV (مرحله سوم)با گذشت زمان، سیستم ایمنی توان خود را از دست می‌هد که به ۳ دلیل عمده زیر است.۱ – بافتها و غدد لنفاوی بدلیل سالها فعالیت، آسیب می‌بینند  ۲ –  و HIV جهش پیدا می‌کند و آلوده کنندگی‌اش تشدید می‌شود بعبارت دیگر برای تخریب سلولهای  ،T- helper قویتر و متنوعتر میشود۳ – بدن توانایی جایگزینی سلولهای T – helper از دست رفته را ندارد.با ایجاد نقص در سیستم ایمنی، علائم بوجود می‌آیند که در آغاز بسیاری از علائم خفیف هستند. ولی با تحلیل سیستم ایمنی، علائم تشدید می‌شوند....پیشروی از HIV تا AIDSبا آسیب بیشتر سیستم ایمنی، بیماری به سمت بدتر شدن پیش می‌رود تا اینکه تشخیص ایدز مطرح شود. در حال حاضر در انگلستان تشخیص ایدز وقتی تأیید می‌شود که فرد HIV مثبت تعداد خاصی از عفونتهای فرصت طلب یا سرطانها را بروز می‌دهد اگر چه فرد HIV مثبت می‌تواند بشدت بیمار باشد ولی تشخیص ایدز نداشته باشد..ایدز = آزمایش مثبت اچ‌آی‌وی + تعداد لنفوسیتها کمتر از ۲۰۰ (یا بعبارتی کمتر از ۱۴٪)AIDS= positive HIV serology + CD4 less than 200 cells/mcL (or CD4 less than 14%)....  تشخیص قطعی آلودگی با HIV صرفاً با اتکا بر علایم و نشانه های بالینی امکانپذیر نیست و تنها راهی که قطعاً مشخص میکند فردی به HIV آلوده شده است یا نه، انجام تست مخصوصHIV است..تشخیصهای افتراقی:عفونت اچ‌آی‌وی میتواند تظاهرات دیگر بیماریها را تقلید کند و بسته به نوع تظاهرات، تشخیصهای مختلفی ممکن است مطرح شود:.علایم کلی همچون کاهش وزن و تب، در بیماریهای زیر هم دیده میشود:سرطانبیماریهای عفونی مزمن (سل، اندوکاردیت)بیماریهای غدد اندوکرین (پرکاری تیروئید).علایم ریوی، در بیماریهای زیر هم دیده میشود:عفونتهای حاد و مزمن ریویعلل دیگر ارتشاح منتشر بین بافتی ریوی (diffuse interstitial pulmonary infiltrates).علایم عصبی، در بیماریهای زیر هم دیده میشود:حالتهایی که باعث تغییرات وضعیت روانی یا عصبی میشوند همچون:الکلیسم، بیماری کبدی، اختلال عملکرد کلیوی، بیماری تیروئیدی، کمبود ویتامین.سردرد و پلئوسیتوز مایع مغزی نخاعی:دیگر علل مننژیت مزمن.اسهال، در بیماریهای زیر هم دیده میشود:عفونتهای گوارشی (infectious enterocolitis)التهاب روده ای به دلیل آنتی بیوتیکها (antibiotic-associated colitis)بیماری التهابی روده (IBD= inflammatory bowel disease)علایم سوءجذب (Malabsorptive symptoms) . ..اگر من علایم شبیه سرماخوردگی – آنفلوآنزا (Flu-like syndrome) / تورم غدد (Swollen glands) داشته باشم، یعنی به HIV آلوده شده ام؟ بسیاری از بیماریها منجر به علایم شبیه سرماخوردگی – آنفلوآنزا (Flu-like syndrome) / تورم غدد(Swollen glands) میشوند، شما به HIV مبتلا نمی شوید مگر اینکه بطور مستقیم در معرض این ویروس قرار بگیرید (راههای انتقال)برخی افراد پس از آلودگی به HIV متوجه هیچ تغییری در وضعیت سلامت خود نمی شوند در حالیکه برخی دیگر دچار علایم خفیف شبیه آنفلوآنزا یا ایجاد راش یا تورم غدد طی چند هفته پس از ورود عفونت به بدنشان می شوند، این علایم و نشانه ها نشاندهنده شروع ایدز نیست و معمولا طی چند روز یا چند هفته از بین می روند. تنها راهی که قطعا مشخص میکند فردی به HIV آلوده شده است یا نه، انجام تستHIV است.در اکثر افراد طی ۶ تا ۱۲ هفته میزان آنتی بادی HIV به حد قابل تشخیص در روشهای معمول آزمایشگاهی(ELISA) می رسد، البته در موارد بسیار نادر ممکن است تا ۶ ماه هم طول بکشد.انجام تست HIV آنتی بادی (ELISA) قبل از ۳ ماه، نتیجه قطعی نخواهد داشت چرا که ممکن است فرد هنوز آنتی بادی بر علیه HIV به میزان کافی تولید نکرده باشد، مدت زمان بین آلودگی تا تولید آنتی بادی توسط بدن را دوره پنجره (Window period) می گویند، دراین دوره زمانی فرد آلوده به HIV هنوز میزان آنتی بادی در بدنش به مقداری که در روشهای آزمایشگاهی قابل تشخیص باشد نرسیده است، اگرچه ممکن است میزان بالایی از HIV در خون-ترشحات جنسی یا شیر پستان وجود داشته باشد و فرد می تواند آلودگی را طی این دوره به فرد دیگری منتقل کند اگرچه تست الیزا منفی است!بنابراین بهترین حالت این است که پس از ۳ماه از آخرین رفتار پر خطر، تست HIV آنتی بادی انجام شود.- برخی مراکز آزمایشگاهی توصیه می کنند که اگر فرد در معرض ریسک بالا بوده، تست مجدد را ۶ ماه بعد از آخرین رفتار پر خطر انجام دهد.- نکته بسیار مهم این است که فرد در طی دوره پنجره، مجددا در معرض ریسک آلودگی با HIV قرار نگیرد.جواب منفی تست HIV ای که پس از ۳ ماه از آخرین رفتار پر خطرانجام شده است تقریبا همیشه بدان معناست که فرد به HIV آلوده نیست و اگر جواب تست پس از ۶ ماه منفی باشد (در صورتیکه طی این ۶ ماه هیچ رابطه جنسی غیرمحافظت شده ای نداشته باشد یا از سرنگ مشترک استفاده نکرده باشد) بدین معناست که HIV ندارد.وقتی ۲ تست با هم انجام شود (ELISA+Western blot) احتمال جواب نادرست به کمتر از ٪۰/۱ می رسد. . ..عفونتهای فرصت طلب و سرطانها کجا رخ می‌دهند؟مرحله علامتدار عفونت با HIV اغلب بدلیل عفونتهای فرصت طلب و سرطانهایی است که بطور طبیعی سیستم ایمنی جلوی آنها را می‌گیرد. که تقریباً در تمام بدن می‌تواند رخ دهند ولی نمونه‌های شایع آن در جدول زیر آورده شده است.همانطور که در جدول زیر نشان داده شده است مرحله علامتدار عفونت HIV اغلب با درگیر کردن چندین سیستم مشخص می‌شود درمان عفونت خاص یا سرطان اغلب انجام می‌شود اما علت زمینه که عملکردHIV است سیستم ایمنی را تضعیف می‌کندتا زمانیکه خود HIV آهسته نشود علائم سرکوب سیستم ایمنی بسمت بدتر شدن پیش می رود...نمونه های عفونت/سرطان در سیستمهای مختلف بدن:.. سیستم تنفسی پنومونی پنوموسیستیس کارینی (pcp)  سل (TB)  سارکوم کاپوزی (KS)..سیستم گوارشیCryptosporidiosisCandidiaCytomegalovirus (CMV)IsosporiasisKaposi sarcoma..سیستم عصبی مرکزی / محیطیHIVCytomegalovirusToxoplasmosisCryptococcosisNon- Hodgkin’s lymphoma..پوستHerpes simplexKaposi’s sarcomaVaricella zoster... .  تشخیص قطعی آلودگی با HIV صرفاً با اتکا بر علایم و نشانه های بالینی امکانپذیر نیست و تنها راهی که قطعاً مشخص میکند فردی به HIV آلوده شده است یا نه، انجام تست مخصوصHIV است..